Leem Stuccen

🌓

Leem Stuccen

Iedereen die bij mij de cursus Zelfvoorzienend Off-grid heeft gevolgd, kent de grote voordelen van leem. In mijn cursus vertel ik meer over de toepassingen en eigenschappen, en de kans is groot dat je het nog eens gaat gebruiken. Hier zie je wat foto`s van hoe het er bij ons aan toe ging.

Mengen van leem doe je gemakkelijk in een grote kuip met een schop en na een paar minuten verstand op nul heb je zonder al te veel kracht te gebruiken prima leem met "kwark"-kwaliteit (dit deden wij). Je kunt ook een mengmachine van de bouwmarkt huren, dat schijnt ook prima te werken; ik weet het niet maar mijn vermoeden is dat dit ongeveer evenveel kracht kost. Na een paar kuipen weet je precies hoe vast/vloeibaar de leem op zijn best is. Het moet zeg maar héle dikke kwark worden. Te dik smeert niet goed, en te dun komt meteen van de muur af.

Om even een idee te geven van hoeveel leem je verwerkt: een kamer (3.5 bij 5) met 1 laag basisleem heeft zeg 1 bigbag van 1000 kilo nodig (inclusief verzendkosten circa 300 euro anno 2024). Wij schepten 18 zandschepjes leem in een emmertje, en dan naar binnen lopen.In één kuip gingen 1 glas water, daarna in totaal 7 emmertjes leem, en dan nog 2.5 glazen water. Een muur (van 5 breed bij 2.2 hoog) is ongeveer 4 kuipen en kun je in 4 a 5 uur opzetten zonder machines.

Na het mengen maak je de de muur nat. In dit voorbeeld zie je dat het geen directe muur is, maar een eerdere laag met leem (met de wandverwarming erin). Als je goed kijkt zie je het patroon van het witte wapeningsgaas (dat nodig is als je een meerdere lagen leem over elkaar wilt).

Hierna breng je het leem zo grof mogelijk aan op de muur. Wij gebruiken een groot plastic plateau waar wel 4 scheppen (met een troffel) leem op gaan. Als je professionals inhuurt, spuit je het tegen de muur met een spuit. Het aanbrengen kan dus écht heel erg grof en onprecies, bijwerken komt écht later.

Met de "grote rij" (van 1.20 meter) ga je dan de muur bijwerken, door deze zowel horizontaal als vertikaal als schuin over de muur te halen. Bij elke keer er schuin overheen gaan hou je wat leem over, die je met een troffel in één beweging van de lange rij af haalt en terug in de kuip gooit.

Hier zie je nog een foto van de lange rij, omdat je hier beter het tussenresultaat ziet. Je ziet hier dat het onderin al aardig recht begint te worden na horizontale slagen te hebben gemaakt. Nog een paar keer vertikaal en schuin alles nalopen en deze stap is voltooid.

Na de grove bewerking zie je dat het eindresultaat nog niet 100% is, maar de grote pieken en dalen zijn al weggepoetst. Tijd om het verder af te maken.

Met de kleine rij maken we de boel nog verder recht. Na een paar muren heb je hier feeling voor. Met de kleine rei kun je van de pieken op één plek, de dalen op een andere plek vullen. Dit doe je door na iedere haal óók met een troffel of pleisterspaan het leem van jouw korte rij af te halen, alleen dit keer gooi je het niet terug in de mengbak maar smijt je het op de muur in een "dal".

Na een tijdje zie je dat de muur echt recht begint te worden en dat de oneffenheden steeds kleiner worden. Gouden tip: als je goed kijkt, zie je dat we de 2 uiteindes van de kleine rij naar buiten hebben gebogen, zodat je minder strepen achterlaat.

De volgende dag is het leem al flink droger, en daarna is het tijd om alle pieken en dalen nog meer weg te werken door er met een gove spons overheen te gaan. Hiermee kun je nog wel wat pieken en dalen wegwerken, alleen het leem geeft echt veel minder meer "mee" dan de dag ervoor. In principe blijven oneffenheden grotendeels zitten alleen je spreidt ze zodanig uit dat de meeste onzichtbaar worden.

Zie hier het tussenresultaat na één dag stuccen en de volgende dag sponzen.

We zijn het wel eens vergeten omdat we de week erna weer terug in Nederland waren: in principe is het handig om een week later nog een keer te sponzen, dit keer niet met een ruwe spons maar met een dunne vlakke spons (zie foto). Dit zorgt ervoor dat veel losse korrels al loslaten in plaats van dat ze in de loop der jaren naar beneden komen, plus je kunt nóg een keer kleinere oneffenheden wegpoetsen. Natuurlijk kun je áltijd nog de muur bijwerken, alleen normaliter is dit de laatste keer.

Gebruikelijk is om eerst basisleem aan te brengen, en daarna nog een afwerkleem. Dat betekent dat wat wij hebben gedaan een rare mix is van ruw opzetten en afwerken, wat je normaliter dus meer verspreidt over twee types leem. De afwerkleem is verkrijgbaar in alle kleuren van de regenboog, en is een veel fijner dan basisleem en daarom is het makkelijker om een vlakkere muur te maken. Wij hebben enkel de basisleem gebruikt, omdat deze kleur ons bevalt en de extra oneffenheden voor ons niet van belang zijn. Het hele huis is toch overal schots en scheef, dus hebben we besloten daarin "mee" te bewegen, dus we laten toe dat schuine muren nog steeds schuin lopen (alleen nu iets mínder schuin).

Leemhennep

Op zich hoort het onderwerp leemhennep bij kalkhennep, maar misschien is het ook wel interessant voor mensen die over leem meer willen weten. Waarom zou je kalk gebruiken, die nota bene eerst industrieel moet worden verhit om het te maken? Waarom niet de hennep (van de plant) direct mengen met leem (uit de grond)? Dat scheelt een heeeeleboel CO2 uitstoot namelijk ten op zichte van kalkhennep. Hier zie je een testje in de woonkamer rondom de nieuwe ramen, eentje gedaan met kalkhennep en de andere met leemhennep. Leemhennep werd gewoon even hard als de kalkhennep, en omdat het de hennep is die isolatiewaarde heeft is dit dus even goed als kalkhennep.

Leemhennep: waarom niet?

Leemhennep: even hard als de kalkhennep bij het andere raam

Kijk ook eens bij onze cursus Zelfvoorzienend Off-grid.